Basisbegrippen
| Ai | 合 | harmonie |
| Ki | 気 | levensenergie, innerlijke kracht |
| Do | 道 | de weg, methode |
| aikidô | 合気道 | gelijkschakelen + innerlijke kracht + weg |
| keiko | 稽古 | denkend leren + oud (training in krijgskunst) |
| Hara | buik, centrum | |
| Ki ai | schreeuw vanuit hara | |
| Kokyu | ademhalingskracht | |
| Uke | 受け | ontvanger; degene die de techniek ontvangt |
| Tori, nage | 取り | nemer/genomene, werper, degene die de techniek maakt |
| Waza | 技 | techniek |
| Uchi | binnen | |
| Soto | buiten |
Houding & Positie
| Kamae | lichaamshouding | |
| Dachi | stand | |
| Hanmi | 半身 | half + lichaam; stand |
| Ai hanmi | gelijke stand (met partner) | |
| Gyaku hanmi | ongelijke stand, spiegelbeeld stand | |
| Ma ai | 間 合い | ruimte, interval + gelijkschakelen; basisafstand |
| Kuzushi | 崩し | breken, naar beneden halen; evenwicht storen |
| Kiza | zittende houding met tenen in de mat | |
| Seiza | zittende positie | |
| Shikkô | 膝行 | knieën + wandelen; lopen op de knie |
| Suwari waza | 座り 技 | zittende + techniek (beide partners zitten) |
| Zagi | 座技 | zitten + techniek (syn. suwariwaza) |
| Tachi waza | 立ち 技 | staande + techniek (beide partners staan) |
| Hanmi handachi Waza | 半身 半立ち技 | half lichaam + half staan (tori zittend, uke staad ) |
Richting
| Omote | 表 | voorzijde voorlangs |
| Ura | 裏 | achterzijde achterlangs |
| Sokumen | zijwaarts | |
| Mae | voor | |
| Ushiro | achter, van achteren | |
| Yoko | zij | |
| Jodan | hoog, alles boven de schouders | |
| Chudan | midden, tussen schouders en band (obi) | |
| Gedan | laag, beneden de band (obi) |
‘Warming-up’ en basisoefeningen
| Aiki taiso | warming-up | |
| Taiso | basisoefening | |
| Kata | oefening bestaande uit gestileerde bewegingen | |
| Furitama | handen schudden na torifune | |
| Torifune | roei oefening | |
| Junbi undo | voorbereidende oefeningen | |
| Junbo taiso | warming-up | |
| Haishin undo | strekken van de rug (met partner) | |
| Ikkyo undo | ikkyo basisoefening |
Lichaamsdelen
| Ashi | been, voet | |
| Hiji | elleboog | |
| Hiza | knie | |
| Kata | schouder | |
| Kote | pols | |
| Koshi | heupen | |
| Tai | lichaam | |
| Te | hand | |
| Te gatana | buitenkant van de hand, snijkant |
Ontvangen van de techniek
| Ukemi | 受身 | ontvangen + lichaam ;het ontvangen van de techniek, valbreken |
| Mai ukemi | 前 受身 | voorwaarts + ukemi ;voorwaartse val |
| Ushiro ukemi | 後ろ 受身 | achterwaarts + ukemi ;achterwaartse val |
| Yoko ukemi | zijwaartse val | |
| Chokuto | val op de plaats met afslaan ukemi | |
| Kaiten (ukemi) | rollend (valbreken) | |
| Tobi ukemi | 飛び 受身 | vliegen + ukemi ;vrije val |
Lichaamsbewegingen
| Tai sabaki | lichaamsbeweging, basis van technieken | |
| Irimi | 入身 | ingaande beweging, instappen |
| Tenkan | draaiende beweging, wegdraaiend | |
| Irimi tenkan | instappen en wegdraaien | |
| Tenkai | draai om zonder stap | |
| Kaiten | stap in, draai om, irimi + tenkai | |
| Uchi irimi | voorlangs ingaan | |
| Uchi kaiten | binnendoor ingaan | |
| Suburi | 素振り | realistische oefening met wapens ;bokkenoefening zonder partner |
| Shiho giri | vier-hoeken zwaardslag | |
| Happo giri | acht-hoeken zwaardslag |
Aanvalsvormen
| Uchi | slag | |
| shômen uchi | 正面 打ち | voorkant + slag; rechtstreekse slag naar het midden van het voorhoofd |
| Yokomen uchi | 横面 打ち | zijkant + uchi ;cirkelslag naar zijkant van partner’s hoofd |
| Tsuki (‘tskie’) | 突き | stoot (vuiststoot) |
| Mune tsuki | vuiststoot naar middenrif | |
| Furi tsuki | upper cut | |
| Atemi | 当て身 | hard raken + lichaam; schijnaanval |
| Mae giri | voorwaartse trap | |
| Ushiro giri | achterwaartse trap | |
| Yoko giri | zijwaartse trap | |
| Mawashi giri | ronde trap | |
| Tanto dori | aanval met mes | |
| Tachi dori | aanval met zwaard (bokken) | |
| Futari gake | 二人 掛け | twee personen + eraan vast; twee aanvallers |
| Futari dori | twee aanvallers grijpen polsen | |
| sannin gake | 三人 掛け | drie personen + gake |
Wijze van vastpakken van partner
| Dori | vastpakken | |
| Eri dori | 襟 取り | kraag + dori ;greep met een hand in nekkraag |
| Kata dori | 肩 取り | schouder + dori; schoudergreep met een hand |
| ryôkata dori | 両肩 取り | (beide + schouders) + dori |
| Kata te dori | 片手 取り | (enkel + hand) + genomen; polsgreep met een hand |
| (Gyaku hanmi)katate dori | 逆半身片手取り | tegengesteld +hanmi katate dori (spiegelstand) |
| kôsa dori | 交差取り | gekruisd + dori (=de oude “ai hanmi katate dori”) |
| kubishime | 首締め | (keel + vastgrijpen) |
| Ushiro kubi shime | een hand grijpt pols van achteren andere hand grijpt revers in wurggreep | |
| Morote dori | 諸手 取り | (beide + hand) + dori (= de oude ryô katate dori);greep met twee handen op één pols |
| Mune daki shime | met een hand een pols pakken en met de andere hand wurggreep van achteren | |
| Muna dori | 胸 取り | borst + dori; greep aan revers |
| ryôte dori | 両手 取り | (beide + handen) + dori; greep met twee handen op twee polsen |
| Sode dori | 袖 取り | mouw + dori; greep aan elleboogmouw (met een hand) |
| Hiji dori | 肘 取り | elleboog + dori; greep aan de elleboog |
| ushiro ryôte dori | 後ろ両手取り | achterwaarts + ryôte + dori ;greep van achteren aan polsen |
| ushiro ryôkata dori | 後ろ両肩取り | achterwaarts + ryôkata + dori |
| kata dori men uchi | 肩取り面打ち | kata + dori + (oppervlak, zijde + slag) |
Technieken
| Nage | worp, werpen (lett. ‘Leiden’) | |
| Ikkyo | 一教 | eerste + les, onderwezene; eerste techniek, armdraai |
| Nikyo | 二教 | tweede + kyô; tweede techniek, polsklem |
| Sankyo | 三教 | derde + kyô; derde techniek, pols verdraaiing |
| Yonkyo | 四教 | vierde + kyô; vierde techniek, polsdraai naar beneden |
| Gokyo | 五教 | vijfde + kyô;5e techniek (tegen mes) |
| aiki otoshi | 合気 落し | aiki + laten vallen |
| Rokkyu, Udehishigi, Hijikime | 肘 極め | elleboog + uitstrekken, tot uiterste gaan;6e techniek, elleboogklem |
| ude kime | 腕 極め | arm + kime; |
| Irimi | 入身 | binnengaan + lichaam; ingaande worp (hand in nek) |
| Juji nage | werptechniek waarbij uke’s ellebogen gekruist worden | |
| jûji garami | 十字 絡み | kruis (teken tien) + verbinden |
| kaiten nage (uchi) | 回転 投げ「内」 | (draaien + wisselen) + worp (binnen); raddraai worp binnenlangs gedraaid wordt |
| kaiten nage (soto) | 回転 投げ「外」 | kaiten + nage (buiten); werptechniek waarbij uke buitenlangs gedraaid wordt |
| kiri otoshi | 切り 落し | snijden + otoshi (laten vallen) |
| kokyû hô | 呼吸 法 | (uitademen + inademen) + wijze, manier |
| Soto kaiten kokyu nage | raddraai ademhalingsworp buitenlangs | |
| Koshi nage | 腰 投げ | heup + nage; heupworp |
| Kote gaeshi | 小手 返し | hand, voorarm + terugbrengen; werptechniek met pols naar buiten draaien |
| kokyû nage | 呼吸 投げ | kokyû + nage;basiswerptechniek, alg. Alle worptechnieken |
| Shihônage | 四方 投げ | (vier + richtingen) + nage;vier-hoekenworp |
| Sumi otoshi | hoekworp | |
| Tenshi nage | 天地 投げ | (hemel + aarde) + nage;hemel en aarde-worp |
| Udegarami nage | arm-kruisworp | |
| Uchi kaiten sankyo | binnenlangs partner, dan sankyo | |
| jiyû waza | 自由 技 | vrij + waza; vrije toepassing van technieken |
| Henka waza | 変化 技 | verandering + waza ;gevarieerde technieken |
| Kaeshi waza | 返し 技 | terugbrengen + waza ;overnametechnieken |
| tantô dori | 短刀 取り | (kort + mes, zwaard) + genomen |
| jô dori | 杖 取り | stok + dori |
| tachi dori | 太刀 取り | gebogen mes, zwaard + dori |
| katame waza | 固め 技 | vastmaken + techniek |
| Randori | 乱取り | Vrije oefening |
Wapens
| Bo | lange staaf | |
| Bokken | 木剣 | hout + zwaard, sabel; houten zwaard |
| Jo | 杖 | stok 128cm |
| Katana, Ken | 刀, 剣 | Japans zwaard |
| Iaito | 居合刀 | Japans oefenzwaard |
| Naginata | Japanse hellebaard | |
| Shoto | Japans kort zwaard | |
| Tanto | 短刀 | kort + mes, zwaardmes |
Kleding
| Gi, keikogi; dôgi | 胴着・胴衣 | torso + kledij ・torso + kleed; trainingspak |
| shitagi | 下着 | onder + kledij (vest dôgi) |
| uwagi | 上着 | boven + kledij (broek dôgi) |
| Obi | 帯 | gordel, band |
| kuro obi | 黒 帯 | zwart + gordel |
| shiro obi | 白 帯 | wit + gordel |
| Hakama | 袴 | broekrok |
| kimono | 着物 | |
| Zori | slippers |
Dojo
| Dojo | 道場 | trainingsplaats voor krijgskunsten |
| Tatami | 畳 | mat |
| Kamiza | 上座 | hoge kant van de mat |
| Shomiza | lage kant van de mat | |
| Joseki | hoge zijkant van de mat | |
| Shimoeseki | lage zijkant van de mat | |
| Ritsurei | staande buiging | |
| Zarei | zittende buiging |
Uitspraken, opdrachten
| Rei | 礼 | buiging, dank. |
| onegaishimasu | お願いします | ik verzoek u |
| arigato gozaimashita | 有難うございました | Ik dank u (voor iets dat beëindigd is) |
| arigatôgozaimasu | 有り難うございます | ik dank u (voor iets dat nog bezig is) |
| Domo arigato gozai mashita | どうも 有難う ございました | dank je/dank u wel |
| Hai | はい | ja |
| (hai) dozo | ga je gang! | |
| Yame | stop (en ga aan de kant zitten) |
Graden, titels
| Dan | 段 | graad |
| Kyu | klas, ‘ondergraad’ | |
| Shodan, Nidan, Sandan, Yondan | 初段, 二段,三段, 四段 | houder van 1ste, 2de,3de,4de dan . |
| Yudansha | aikidoka met dangraad | |
| Sensei | 先生 | leraar |
| ôsensei | 大 先生 | groot + leraar |
| kaiso | 開祖 | ontsluiten + voorouder (syn. ôsensei) |
| dôshu | 道主 | weg + heer, meester (titel opvolger ôsensei) |
| Shihan | meester |
Achtergrondbegrippen
| aikidoka | 合気道家 | Persoon die Aikido beoefent |
| Aiki jutsu | 合気術 | oude krijgstechnieken gebaseerd op het principe van coördinatie tussen aanval en verdediging |
| Aiki budo | 合気武道 | oudere vorm van aikido |
| Aiki jo | 合気杖 | wapensysteem met stok gebaseerd op aikido |
| Aiki ken | 合気剣 | wapensysteem met houten zwaard gebaseerd op aikido |
| Bu | 武 | krijgskunst(en) |
| Bujutsu | 武術 | krijgskunsten |
| Bushi | 武士 | krijger |
| Daito ryu | ongewapende krijgstechniek, ‘voorloper’ van aikido | |
| Jujutsu | 柔術 | ongewapende krijgstechniek |
| Judo | 柔道 | “de weg van soepelheid” |
| Iajutsu | 居合術 | oude krijgskunst gebaseerd op het trekken van het zwaard |
| Iaido | 居合道 | de ‘weg’ van het trekken van het zwaard |
| Kara te do | 空手道 | weg van de lege hand’ |
| Kendo | 剣道 | Japanse zwaardkunst |
| Kenjutsu | 剣術 | Japanse zwaardtechniek |
| Kyudo | 弓道 | |
| Tantojutsu | techniek van het mesvechten | |
| Samurai | krijger, militair in Japanse feodale periode | |
| Deshi | leerling | |
| Uchi deshi | inwonende leerling | |
| Sempai | 先輩 | oudere leerling (t.o.v. Kohai) |
| Kohai | 後輩 | jongere leerling (t.o.v. Sempai) |
Met dank aan Robin voor de Kanji en de woordelijke vertalingen
