Dojo Etiquette

Een dojo is géén sportschool

Het verschil tussen een dojo en een sportschool is wezenlijk.
Bij een sportschool betaal je lidgeld en dan heb je recht op training. Bij een dojo werkt dit anders. De lesgever nodigt je als het ware bij je uit in zijn dojo. Omdat aan het runnen van een dojo kosten zijn verbonden betalen de gasten dus lesgeld.
Je bent in een dojo bij de lesgever op bezoek. Je gedraagt je dan ook als een gast zoals je bij ieder ander bezoek bij familie of vrienden doet.

De dojo-etiquette zoals wij die hanteren, komt voort uit oude gedragsregels waar eerbied wordt uitgedrukt in een code van beleefdheid en respect voor de andere. Hoewel sommige van de Japanse beleefdheidsvormen in het begin misschien wat onwennig lijken, zal je ze na verloop van tijd gaan zien als een prettige manier om beleefdheid en hulpvaardigheid te tonen en zullen ze je helpen om je begrip te vergroten. Je zal de omgangsvormen gaan omarmen als iets wat vanuit je innerlijke als juist en correct wordt ervaren. Respect voor elkaar is de hoeksteen van de training.

De dojo behoort volgens deze gedragscode met eerbied te worden betreden.

Men groet de Kamiza (waar de foto van O-sensei hangt) bij het betreden van de dojo (staande groet).

Trainingsgeest

  • Het is elementair om op de mat klaar te zitten voor de training begint. Dit geeft je een moment van rust zodat je je gedachten even kunt vrijmaken van alledaagse beslommeringen. Mocht je onverhoopt toch te laat zijn dan ga je in stilte in seiza zitten aan de rand van de mat. Als sensei je heeft opgemerkt groet je naar hem en kan je aan de les deelnemen. Het is aangeraden je eerst op te warmen.
  • Wanneer de vorige of volgende groep de Kamiza groet op het einde of begin van de les dan doe jij dat ook.
  • Terwijl de vorige groep de Kamiza, sensei en elkaar groet dan staan alle bezoekers recht en is het absoluut stil in de dojo.
  • Iedereen helpt mee om de dojo voor aanvang van de training in orde te maken en deze na afloop weer op te ruimen.
  • Breng uit de kleedkamer alle waardevolle voorwerpen (sieraden, horloges, GSM, geld enz.) mee naar de dojo. Gelieve uw GSM uit te zetten voor het begin van de training.
  • In de dojo wordt zoveel mogelijk stilte in acht genomen, maar oefen wel altijd met plezier. Een positieve instelling (enthousiasme, vreugde) wordt op prijs gesteld. Dit komt de sfeer in de dojo alleen maar ten goede.
  • Ook voor en na de training in de kleedkamers dient men zich rustig te houden en eventuele andere lessen of trainingen die gaande zijn niet te storen.
  • De dojo is een plaats voor praktische oefeningen. Onderlinge discussies op de mat zijn niet bevorderlijk voor de training. Soms wordt wel gelegenheid gegeven tot het stellen van vragen. Maar wil je absoluut iets vragen of heb je verdere uitleg nodig, geef dan aan dat je iets wilt zeggen.
  • Wanneer sensei een oefening toont dan is het stil in de dojo, dit geldt ook voor de personen naast de mat.
  • Vind je het nodig uw partner uitleg te geven, beperk u dan tot de punten die uw sensei heeft benadrukt. Vermijd zo een les-in-de-les.
  • Aikido doe je op de mat, personen die niet op de mat staan nemen niet deel aan de les en geven dus geen opmerkingen/tips aan personen die op de mat staan.
  • Bedenk dat de trainingstijden betrekkelijk kort zijn. Benut elke minuut om te leren door praktisch te oefenen. Na een worp of houdgreep meteen opstaan en doorgaan met de oefening. Herhaal de oefeningen zoveel mogelijk in de tijd die daarvoor gegeven wordt.
  • Oefen alleen de leerstof die aangeboden wordt en ga niet zomaar iets anders doen of je op eigen houtje met andere technieken bezighouden.
  • De leraar wordt met ‘sensei’ aangesproken (dit geldt met nadruk voor Japanse leraren).
  • Tijdens de training wordt de mat (tatami) niet zonder toestemming van de leraar verlaten of betreden.
  • Tijdens de oefeningen is het aan te bevelen je oefenpartner (Tori) zoveel mogelijk te stimuleren door zelf soepel te werken, zodat deze zijn/haar technieken beter kan uitvoeren. Probeer dus (als uke) zoveel mogelijk mee te geven en werk niet tegen door te blokkeren of je bewust gespannen te houden. Ontspannen en geconcentreerd trainen, geldt als een vanzelfsprekendheid.
  • Bij het starten van een nieuwe oefening neemt sempai (meer ervaren leerling) als eerste de rol van tori op zich. Kohai (de minder ervaren leerling) krijgt zo de gelegenheid om de oefening nog eens te bekijken.
  • Bij het begin en einde van de les en tijdens instructies of uitleg van technieken door sensei, zit iedereen aan de rand van de mat in seiza, of met de benen gekruist in ‘kleermakerszit’ met rechte rug. Dit doe je ook als je vermoeid bent en even op adem wilt komen. Neem dus geen hangende of liggende houding aan.
  • Vanzelfsprekend wordt op de mat niet gegeten of gedronken (dus ook geen kauwgom).
  • Consumptie van alcoholische drank is niet toegestaan voor het betreden van de mat .Het annuleert daarenboven de verzekeringsdekking voor uzelf en uw partner.

Groeten

  • Als je de mat (tatami) op gaat, plaats dan eerst je slippers (Zori) aan de rand van de mat en groet opnieuw de kamiza in seiza
    Dit doe je ook als je na de training weer van de mat af gaat.
  • Voor het begin en aan het einde van de les zitten de leerlingen in een rechte rij (shimoza is de kant van de dojo tegenover de kamiza) . De leerling met de hoogste graad zit het verst van de deur. Ga nooit met je rug naar het portret zitten en loop nooit zomaar voor de instructeur. De juiste zithouding is “seiza”, op de knieën. In geval van blessures is kleermakerszit natuurlijk toegestaan. Geef altijd vooraf bij sensei aan of er lichamelijke problemen zijn.
  • Bij het begin van de les groet iedereen de kamiza op initiatief van sensei “(Shomen Ni) Rei”
  • Daarna groeten de yudansha hun sensei (“onegaishimasu”) (en sensei beantwoordt de groet)
  • Daarna groet iedereen sensei (en opnieuw beantwoordt sensei de groet) (Het is prettig als het dan absoluut stil is in de dojo)
    De leerlingen groeten sensei; sensei beantwoordt hun groet.
    Dit wil dus zeggen dat jij niet wacht met groeten tot sensei u groet…(je moet ‘m voor zijn en je blijft gebogen tot hij terug recht zit).
  • Het is gebruikelijk sensei te groeten na een klassikale of persoonlijke uitleg.
  • Nadat sensei een oefening heeft getoond zal eerst zijn uke een partner kiezen, daarna zoek je snel een partner op die je uitnodigt door een buiging naar de persoon toe. Deze uitnodiging behoort, eveneens door middel van een buiging, door iedereen zonder tegenspraak of afwijzing te worden aanvaard. Het is niet gebruikelijk dat je de hele les met dezelfde partner traint. Probeer met iedereen te werken.
  • Wanneer sensei de oefening stopt (Yame) stop je
  1. onmiddellijk eventuele uitleg.
  2. werk je oefening af en.
  3. ga onmiddellijk naar de shimoza .
  • Na afloop of onderbreking van de oefening groet je elkaar weer op dezelfde wijze met daarbij eventueel nog een vriendelijk bedankwoordje.

Hygiëne

  • De (aiki)do gi (oefenkleding) moet schoon en fris zijn. Jij zelf uiteraard ook.
  • Onder de gi kan een wit T-shirt worden gedragen. Zowel gi als T-shirt mogen geen opzichtige of kleurrijke versiersels hebben.
  • De slippers (Zori) zijn een deel van de kleding en dienen buiten de mat gedragen te worden. Op blote voeten buiten de mat lopen is uit den boze.
  • Knip Nagels van handen en voeten kort ter voorkoming van verwondingen.
  • Draag om dezelfde reden geen ringen, horloges, kettingen of oorbellen tijdens de training.
  • Ook om praktische en veiligheidsredenen is het voor mensen met lang haar raadzaam om het haar samen te binden of te vlechten.

Het is belangrijk om te weten dat de etiquette per dojo enigszins kan verschillen. Ben je nieuw in onze dojo, of ga je in een andere dojo op bezoek, dan is de beste manier: goed observeren wat de mensen om je heen doen.